Als aanpassen je uitput

Autisme bij vrouwen

Je hele leven doe je je best om erbij te horen. Je kijkt hoe anderen het doen, je past je aan en van buiten lijkt het je moeiteloos af te gaan. Van binnen kost het je bergen energie. Autisme ziet er bij vrouwen vaak anders uit dan het bekende beeld en wordt daardoor laat of soms helemaal niet herkend. Ontdek wat de spanning en vermoeidheid in je lichaam je vertellen over hoe hard je systeem voor je werkt.
Autisme bij vrouwen: je aanpassen aan anderen kost veel energie
Vrouw met autisme die prikkels ongefilterd binnenkrijgt

Een andere manier van prikkels en informatie verwerken

Wat is autisme bij vrouwen?

Autisme is een aangeboren manier waarop je brein informatie en prikkels verwerkt. Geluid, licht, geur, aanraking en alles wat er in een gesprek tussen de regels gebeurt, komen tegelijk en ongefilterd binnen. Je lichaam heeft tijd en rust nodig om alles te verwerken.

Bij vrouwen valt autisme vaak minder op. Je maakt oogcontact omdat je weet dat het hoort, je neemt deel aan gesprekken en je laat niet zien hoeveel moeite het je kost. Daardoor past het niet in het stereotype beeld van autisme. Feiten over autisme bij vrouwen:

Vrouwen krijgen vaak later een diagnose dan mannen.
In de jaren negentig ging één op de vijf diagnoses over een vrouw. Nu is dat één op de drie.
Veel vrouwen camoufleren hun autisme, bewust of onbewust.
Langdurig camoufleren kan samengaan met angst, somberheid, een burn-out en chronische pijnklachten.
Herkenning kan ervoor zorgen dat er veel op zijn plek valt. Niet omdat er iets mis is met je, maar omdat je eindelijk begrijpt waarom het je zoveel kost.

Wat anderen niet zien

Vormen van camoufleren

Camoufleren is het verschil tussen wat je van binnen ervaart en wat je aan de buitenkant laat zien. Het gaat vaak zo automatisch dat je het zelf niet meer doorhebt.
Maskeren – je verbergt wat je voelt of nodig hebt, zoals overprikkeling, onrust of de behoefte om je terug te trekken.
Compenseren – je leert jezelf gedrag aan dat niet vanzelf gaat, zoals oogcontact maken, gesprekken voorbereiden of de houding en mimiek van anderen overnemen.
Aanpassen – je voegt je naar de groep en doet mee, ook als het je eigenlijk te veel is.

Camoufleren helpt je om erbij te horen. Maar het vraagt veel van je omdat je hoofd en je zenuwstelsel de hele dag ‘aan’ staat. Aan het eind van de dag ben je leeg en voel je je overprikkeld.

Camoufleren bij autisme: maskeren, compenseren en aanpassen

Leer je eigen lichaam kennen

Vertrouwen in jezelf

Veilig en traumasensitief

Signalen van overbelasting bij autisme: uitputting door langdurig aanpassen

Luisteren naar het signaal onder de vermoeidheid

Signalen van overbelasting bij autisme

Het camoufleren is een beschermingsstrategie. Je systeem heeft ooit geleerd dat aanpassen de veiligste manier was om erbij te horen en dat heeft je ver gebracht. Die bescherming heeft helaas wel een prijs. Je lichaam staat lang achter elkaar in een staat van alertheid en krijgt te weinig tijd om te herstellen. Dat kun je merken aan:

Lichamelijk – diepe vermoeidheid, hoofdpijn, gespannen spieren, slecht slapen of buikklachten
Mentaal – een vol hoofd, moeite met concentreren en snel het overzicht kwijt zijn
Emotioneel – sneller geïrriteerd, angstig of verdrietig zonder duidelijke aanleiding
In contact – de behoefte om je terug te trekken en het gevoel dat je niet meer weet wie je zelf bent
Omdat het van buiten goed lijkt te gaan, zien familie, vrienden of collega’s vaak niet hoeveel het je kost. Dat onbegrip kan eenzaam maken en ervoor zorgen dat je nog harder je best gaat doen.

Je stelt je niet aan en je bent niet lui. Je lichaam laat merken dat het te lang te veel heeft gedragen. En je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.

Kleine stappen naar meer rust en ruimte voor jezelf

Tips voor vrouwen met autisme

Je hoeft jezelf niet te veranderen. Het gaat erom dat je leert wat jouw lichaam nodig heeft en dat je daar ruimte voor maakt. Hieronder vind je een aantal tips. Kijk rustig wat bij jou past.

Lichaamsgerichte therapie helpt je om de signalen van je lichaam eerder te herkennen en om te herstellen van langdurige spanning.

Leer je vroege signalen kennen

Druk op je hoofd, geluid dat harder binnenkomt, sneller geïrriteerd zijn of niet meer goed kunnen luisteren. Hoe eerder je deze signalen opmerkt, hoe meer keuze je hebt in wat je daarna doet.

Plan hersteltijd in

Na een drukke dag of een sociale afspraak heeft je systeem tijd nodig om te verwerken. Zet rustmomenten vooraf in je agenda, zoals je dat ook met afspraken doet. Niet als beloning achteraf, maar als vast onderdeel van je dag.

Verminder prikkels waar dat kan

Niet elke prikkel kun je weghalen, sommige wel. Denk aan oordopjes, een zonnebril, gedempt licht of een vaste rustige plek in huis. Bespreek thuis en op je werk wat jij nodig hebt.

Ontdek wat je energie geeft en wat het kost

Schrijf een week lang op waar je van oplaadt en waar je op leegloopt. Zo zie je waar je kunt schuiven. Ook de dingen waar je helemaal in op kunt gaan mogen daarbij een plek krijgen.

Zoek herkenning

Contact met andere vrouwen met autisme kan veel opluchting geven. Je hoeft even niets uit te leggen en niets te verbergen.

Waarom het zo lang onzichtbaar kan blijven

Late herkenning van autisme bij vrouwen

Veel vrouwen lopen jarenlang rond met het gevoel dat ze anders zijn zonder te weten waarom. Dat het zo laat wordt herkend, zegt niets over jou. Het zegt vooral iets over het beeld dat we van autisme hebben.
Het bekende beeld van autisme is vooral gebaseerd op jongens en mannen.
Meisjes leren vaak al jong om zich aan te passen waardoor hun autisme minder opvalt.
Van vrouwen wordt verwacht dat ze sociaal en zorgzaam zijn, dus de lat voor aanpassen ligt hoog.
De aandacht gaat eerst naar de gevolgen, zoals een burn-out, angst of somberheid.
In de overgang kan de gevoeligheid voor prikkels toenemen. Wat je jarenlang kon opvangen, lukt dan niet meer.

Herken je vooral de gevoeligheid voor prikkels en twijfel je of het om autisme gaat? Lees dan ook over hoogsensitiviteit.

Vanuit lichaamsgerichte therapie kijk ik niet naar wat er mis zou zijn, maar naar wat jouw systeem al die tijd heeft gedaan om je te beschermen. Van daaruit ontstaat ruimte om te onderzoeken wat jij nodig hebt.

Autisme bij vrouwen wordt vaak laat herkend, soms pas in de overgang

Als je continu doet alsof je iemand anders bent, verlies je het contact met jezelf.

Yvonne Groen (onderzoeker Rijksuniversiteit Groningen)

Verschillende hulpmiddelen en technieken

Omgaan met autisme bij vrouwen

Autisme hoeft niet behandeld te worden. De uitputting, de spanning en de overprikkeling die ermee samen kunnen gaan, verdienen wel aandacht. Ik ben geen autismecoach en niet gespecialiseerd in autisme. Mijn werk richt zich op wat het jarenlange aanpassen met je lichaam doet.

In lichaamsgerichte therapie werken we concreet en in jouw tempo. Ik gebruik duidelijke taal en je hoeft bij mij geen masker op te houden. We onderzoeken samen hoe jouw lichaam aangeeft dat het te veel wordt, wat je helpt om te herstellen en wie jij bent onder al het aanpassen. Geen quick fix, maar stap voor stap meer rust en ruimte voor jezelf.

Tijdens de sessies maken we gebruik van verschillende hulpmiddelen en technieken:

Psycho-educatie – Je krijgt heldere uitleg over hoe jouw zenuwstelsel prikkels verwerkt. Begrijpen wat er gebeurt geeft rust en maakt je milder voor jezelf.
Regulatie – Je leert de signalen van je lichaam eerder opmerken en ontdekt wat jou helpt om van spanning terug te komen naar rust.
Polyvagaal theorie – We onderzoeken wanneer je systeem in de overleefstand schiet en wat je weer een gevoel van veiligheid geeft.
Ademhalingsoefeningen – Rustig en ritmisch ademen helpt je zenuwstelsel om te kalmeren na een overvolle dag.
Persoonlijkheidsdelen en Voice Dialogue – Het deel van jou dat zich aanpast heeft je lang beschermd. We leren het kennen, net als de delen die erachter zijn verdwenen.
Traumasensitieve benadering – We werken langzaam en voorspelbaar zodat je weet waar je aan toe bent en zelf de regie houdt.

Leven met een diversiteit aan klachten

Klachten

Lichaamsgerichte therapie helpt als je vastloopt door mentale, lichamelijke of traumagerelateerde klachten. We kijken niet alleen naar de klacht, maar ook naar wat je lichaam je laat merken. Spanning en emoties die zich hebben vastgezet krijgen in jouw tempo aandacht. Zo ontstaat er ruimte om de pijn te verwerken die eronder ligt zodat je klachten kunnen verminderen.

Lichaamsgerichte therapie ondersteunt bij het verwerken van depressieve gevoelens door het verminderen van lichamelijke spanning en het bevorderen van emotioneel herstel.

Depressie

Je hebt langdurig last van somberheid, verlies van interesse en een gevoel van leegte en dit beïnvloedt je dagelijks functioneren en levenskwaliteit ernstig.

Lichaamsgerichte therapie helpt bij het verlichten van spanning en stress door het herstellen van de balans tussen lichaam en geest, wat bijdraagt aan ontspanning en welzijn

Stress en spanning

Je bent voortdurend in een staat van verhoogde waakzaamheid, wat je mentale en fysieke gezondheid onder druk zet.

Lichaamsgerichte therapie biedt ondersteuning voor hoogsensitieve personen (HSP) door het verminderen van overprikkeling en het herstellen van innerlijke balans.

Hoogsensitief (HSP)

Je zenuwstelsel reageert intens op prikkels, waardoor je snel overprikkeld raakt en diepe, emotionele ervaringen beleeft.

Lichaamsgerichte therapie helpt bij het verwerken van dissociatie en gevoelloosheid door het herstellen van het contact met het lichaam en het bevorderen van emotioneel bewustzijn.

Dissociatie

Dit is een overlevingsmechanisme waarbij je je loskoppelt van emoties of lichamelijke gewaarwordingen, wat leidt tot een gevoel van vervreemding.

Lichaamsgerichte therapie helpt bij het verminderen van hoofdpijn en migraine door spanning in het lichaam te verlichten en de balans tussen lichaam en geest te herstellen.

Hoofdpijn en migraine

Onderdrukte emoties, trauma en onbewuste spanningen kunnen de neurologische balans verstoren en zich uiten in hoofdpijn of migraine.

Lichaamsgerichte therapie helpt bij het verminderen van duizeligheid door het herstellen van de fysieke balans en het aanpakken van onderliggende stress of spanning.

Duizeligheid

Stress, angst of trauma kunnen een gevoel van innerlijke onveiligheid en ontregeling geven, wat zich kan uiten in duizeligheid.

Traumasensitief, langzaam en veilig werken

Traumasensitief werken

We werken langzaam en voorzichtig zodat er een gevoel van veiligheid en vertrouwen ontstaat.

Leren begrijpen hoe je lichaam en zenuwstelsel werken

Psycho-educatie

Het helpt je om te begrijpen hoe de psyche, het lichaam en het zenuwstelsel werken.

Mindful, open en bewust waarnemen

Mindfulness

Aandachts- en bewustzijnsoefeningen die zorgen voor het bewust waarnemen van je gedachten, emoties, lichamelijke sensaties en omgeving met een open en accepterende houding.

Aanwezig blijven bij wat je voelt

Regulatie

Het vergroten van het vermogen om in het moment te blijven en de gevoelens in het lichaam waar te nemen.

Bewust ademhalen

Ademhaling

Bewust ademhalen en je gevoelens daarbij opmerken.

Werken met innerlijke beelden

Visualisaties

Gebruik van beelden om emoties en gedachten te verkennen.

De verschillende kanten van je persoonlijkheid

Persoonlijkheidsdelen

Het ervaringsgericht ontdekken en verkennen van de verschillende kanten van je persoonlijkheid.

De delen die je met je meedraagt

Voice Dialogue

Een methode om met verschillende delen van jezelf in dialoog te gaan.

De polyvagale ladder van je zenuwstelsel

Polyvagaal theorie

Het verkennen van de werking van het zenuwstelsel en de impact ervan op emoties.

Flexibel omgaan met gedachten

ACT (Acceptance and Commitment Therapy)

Het leren omgaan met gedachten op een flexibele manier.

De invloed van gedachten op je lichaam

Mind-body methode

Het onderzoeken van de invloed van gedachten op het lichaam.

Werken met oogbewegingen

IEMT (Integral Eye Movement Therapy)

Met behulp van oogbewegingen emotionele blokkades verwerken en diepgewortelde negatieve herinneringen of overtuigingen verzachten of vervagen.

Balans in alle aspecten van je leven

Holistische therapie

Richt zich op het herstellen van de balans tussen alle aspecten van je leven: fysiek, mentaal, emotioneel en energetisch.

Afgestemd op jou

Hulpmiddelen en technieken

Als lichaamsgericht therapeut hanteer ik geen vaste werkwijze, maar werk ik traumasensitief, intuïtief en in het hier en nu. Het gebruik van verschillende hulpmiddelen en technieken komt voort uit wat er in dit moment nodig is. Centraal staat dat ik, in verbinding met jou, aanvoel wat er in de sessie belangrijk is.

Klaar voor jouw lichaamsgerichte therapie?

Wat InEssencia uniek maakt

Al jouw beschermingsmechanismen zijn welkom
Jij als mens staat voorop, niet je klacht
Aanpak die volledig afgestemd is op jou
Therapeut die je leert jezelf te reguleren
Privé praktijkruimte in een rustige omgeving
Therapie die uitgaat van gelijkwaardigheid